Một trong những điều tuyệt vời nhất khi sống tại Trung Quốc là việc đi lại rất dễ dàng (và rẻ). Hệ thống tàu điện ngầm hiện đại, mạng lưới xe buýt rộng khắp, tàu cao tốc kết nối các thành phố chỉ trong vài giờ và việc gọi xe qua ứng dụng thường rẻ hơn so với việc bạn phải trả cho một chuyến taxi ngắn ở quê nhà.
Thách thức duy nhất là mọi thứ đều chạy qua các ứng dụng và hệ thống thanh toán của Trung Quốc. Sau khi bạn đã thiết lập xong các ứng dụng này (xem hướng dẫn các ứng dụng thiết yếu), việc đi lại sẽ trở nên rất đơn giản.
Tàu điện ngầm (Metro/Subway)
Nếu trường đại học của bạn nằm ở một thành phố có hệ thống tàu điện ngầm, đây sẽ trở thành phương tiện di chuyển chính của bạn. Tính đến năm 2026, hơn 50 thành phố Trung Quốc đã có hệ thống tàu điện ngầm đi vào hoạt động.
Cách thức hoạt động
-
Tải ứng dụng tàu điện ngầm của thành phố hoặc sử dụng chương trình nhỏ (mini-program) về giao thông của Alipay. Mỗi thành phố đều có ứng dụng riêng, ví dụ: ở Bắc Kinh là 亿通行 (Yitong Xing), ở Thượng Hải là Metro大都会, ở Quảng Châu là 广州地铁. Bạn có thể hỏi bạn cùng lớp xem thành phố đó dùng ứng dụng nào.
-
Cách khác: sử dụng Alipay. Mở Alipay, tìm kiếm “Transit” hoặc “乘车码” (mã đi xe), nó sẽ tạo ra một mã QR để bạn quét tại cửa kiểm soát tàu điện ngầm. Cách này hoạt động ở hầu hết các thành phố, vì vậy bạn không cần một ứng dụng riêng cho từng nơi.
-
Quét để vào, quét để ra. Khi bạn vào ga tàu điện ngầm, hãy quét mã QR hoặc chạm điện thoại tại cửa kiểm soát. Khi bạn ra tại điểm đến, hãy quét lại một lần nữa. Giá vé được tính dựa trên quãng đường đi.
-
Thẻ tàu điện ngầm vật lý cũng có sẵn. Bạn có thể mua tại bất kỳ quầy dịch vụ nào của ga tàu điện ngầm. Nạp tiền vào thẻ và chạm tại cửa kiểm soát. Điều này giúp tránh việc phải dùng ứng dụng hoặc điện thoại. Một số sinh viên thích sự đơn giản này hơn.
Chi phí tàu điện ngầm
Giá vé thay đổi tùy theo thành phố và quãng đường:
| Quãng đường | Giá vé điển hình |
|---|---|
| 1 đến 5 km | 2 đến 3 CNY |
| 5 đến 15 km | 3 đến 5 CNY |
| 15 đến 30 km | 5 đến 8 CNY |
| Trên 30 km | 8 đến 12 CNY |
Hầu hết các chuyến đi hàng ngày (từ ký túc xá đến lớp học, từ khuôn viên trường đến trung tâm thành phố) tốn khoảng 2 đến 5 CNY mỗi lượt. Nếu bạn đi tàu điện ngầm thường xuyên, chi phí hàng tháng vào khoảng 100 đến 200 CNY.
Giờ hoạt động
Hầu hết các hệ thống tàu điện ngầm ở Trung Quốc chạy từ khoảng 6:00 sáng đến 11:00 đêm. Các chuyến tàu cuối cùng trên các tuyến phổ biến thường khởi hành vào khoảng 10:30 đến 11:00 đêm. Hãy kiểm tra lịch trình cụ thể của từng thành phố. Nếu bạn lỡ chuyến cuối, DiDi sẽ là phương án dự phòng.
Xe buýt (Buses)
Xe buýt thậm chí còn rẻ hơn tàu điện ngầm (1 đến 2 CNY mỗi lượt ở hầu hết các thành phố) và đến được những khu vực mà tàu điện ngầm không bao phủ. Tuy nhiên, lộ trình thường khó tìm hiểu hơn, các điểm dừng được thông báo bằng tiếng Trung và thời gian có thể bị ảnh hưởng bởi giao thông.
Cách thanh toán: Cùng các tùy chọn như tàu điện ngầm: mã QR Alipay, WeChat Pay hoặc thẻ giao thông vật lý. Một số xe buýt cũ vẫn nhận tiền xu (phải chuẩn bị đúng số tiền, không trả lại tiền thừa).
Khi nào nên sử dụng: Xe buýt hữu ích cho các chuyến đi ngắn giữa khuôn viên trường và các khu mua sắm lân cận, hoặc để đến những điểm cách xa ga tàu điện ngầm gần nhất. Đối với các chuyến đi dài xuyên thành phố, tàu điện ngầm sẽ nhanh hơn.
Chỉ đường: Sử dụng Baidu Maps hoặc Amap để lập kế hoạch lộ trình xe buýt. Nhập điểm bắt đầu và kết thúc, chọn chế độ “Bus” và ứng dụng sẽ cho bạn biết nên đi xe nào, lên và xuống ở đâu.
Tàu cao tốc (High-Speed Rail - HSR)
Trung Quốc có mạng lưới tàu cao tốc lớn nhất thế giới, bao phủ hơn 45,000 km. Đây là cách bạn di chuyển giữa các thành phố.
| Tuyến đường | Quãng đường | Thời gian HSR | Chi phí |
|---|---|---|---|
| Bắc Kinh đến Thượng Hải | 1,318 km | 4.5 giờ | 553 CNY (hạng 2) |
| Vũ Hán đến Quảng Châu | 1,069 km | 4 giờ | 463 CNY |
| Thượng Hải đến Hàng Châu | 202 km | 1 giờ | 73 CNY |
| Bắc Kinh đến Tây An | 1,216 km | 4.5 giờ | 515 CNY |
Ghế hạng nhì rất thoải mái, rộng rãi và có ổ cắm điện. Hạng nhất có giá gấp khoảng 1.6 lần với ghế ngồi rộng hơn. Ngoài ra còn có hạng thương gia trên một số tuyến đường, nhưng mức giá tăng rất cao.
Đặt vé tàu
Sử dụng ứng dụng 12306 (ứng dụng đặt vé chính thức của Đường sắt Trung Quốc) hoặc Trip.com (có giao diện tiếng Anh). Bạn cần số hộ chiếu để đặt vé.
Mẹo đặt vé:
- Đặt trước ít nhất 3 đến 5 ngày cho các tuyến phổ biến. Trong các ngày lễ của Trung Quốc (Quốc khánh vào tháng 10, Tết Nguyên đán vào tháng 1/2), hãy đặt vé sớm nhất có thể (thường là 15 ngày trước khi khởi hành).
- Có giảm giá cho sinh viên hệ chính quy đã đăng ký. Trường đại học của bạn có thể cấp thẻ du lịch sinh viên (学生证) có gắn chip để được giảm giá 50% vé ghế cứng cho hành trình giữa thành phố nơi bạn học và địa chỉ đã đăng ký. Điều này chủ yếu có lợi cho sinh viên Trung Quốc về quê, nhưng học bổng CSC đôi khi cũng có thể đăng ký địa chỉ trong nước.
Để biết thêm về việc lập kế hoạch chuyến đi, hãy xem hướng dẫn du lịch tiết kiệm.
Tại ga tàu
Các ga tàu Trung Quốc yêu cầu kiểm tra danh tính. Hãy mang theo hộ chiếu vì đó là giấy tờ bạn dùng để đặt vé. Tại lối vào, hãy quét hộ chiếu tại cổng tự động hoặc trình điện cho nhân viên tại làn kiểm tra thủ công (hộ chiếu quốc tế đôi khi cần đi làn thủ công). Bên trong, tìm sảnh chờ của bạn (hiển thị trên màn hình) và lên tàu khi chuyến tàu của bạn được gọi.
DiDi (Ứng dụng gọi xe)
DiDi là phiên bản Uber của Trung Quốc và cách thức hoạt động cũng tương tự. Mở ứng dụng, thiết lập điểm đón và điểm đến, xác nhận chuyến đi và tài xế sẽ đến đón bạn.
Chi phí
Giá cước DiDi rất phải chăng:
- Chuyến đi ngắn (2 đến 5 km): 10 đến 20 CNY
- Chuyến đi trung bình (5 đến 15 km): 20 đến 40 CNY
- Chuyến đi ra sân bay: 80 đến 200 CNY tùy quãng đường
Giá cước thấp hơn taxi truyền thống và rẻ hơn khoảng 50 đến 70% so với các dịch vụ gọi xe ở hầu hết các nước phương Tây.
Khi nào nên sử dụng DiDi
- Đêm muộn khi tàu điện ngầm đã đóng cửa
- Khi bạn có hành lý nặng
- Khi đi cùng một nhóm 3-4 người bạn (chia tiền ra thường rẻ hơn tàu điện ngầm)
- Khi bạn đang vội và không muốn đi bộ đến ga tàu điện ngầm